Nội dung chính
Thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và EU đang rơi vào bế tắc khi Tổng thống Donald Trump đe dọa áp thuế 10% lên hàng hoá từ tám nước châu Âu.
Nguyên nhân gây căng thẳng
Vào ngày 17/1, Trump công bố sẽ áp thuế 10% đối với mọi hàng hoá nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan, bắt đầu từ 1/2. Thuế sẽ tăng lên 25% vào ngày 1/6 nếu không có thỏa hiệp.
Phản ứng của EU
Động thái này khiến Nghị viện châu Âu cân nhắc “đóng băng” việc phê chuẩn thỏa thuận thương mại đã ký vào tháng 7/2025 giữa Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Chủ tịch Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) Manfred Weber cho biết, nếu áp lực tiếp tục, Nghị viện sẽ không bỏ phiếu ủng hộ thỏa thuận.
Các nhóm nghị sĩ S&D, Renew và Đảng Xanh, dưới sự lãnh đạo của Karin Karlsbro (Thụy Điển, Renew), đã vận động tạm dừng quá trình phê duyệt, khẳng định không có khả năng nhận được đa số ủng hộ.
Công cụ “Bazooka” – Anti‑coercion Instrument
EU đang xem xét kích hoạt công cụ “Bazooka”, một biện pháp chống cưỡng ép thương mại cho phép áp dụng các biện pháp trừng phạt như hạn chế đầu tư, cắt giảm quyền truy cập vào các chương trình mua sắm công và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu Bernd Lange ủng hộ việc khởi động ngay lập tức quy trình điều tra và triển khai công cụ này.
Triển vọng và các bước tiếp theo
Ngày 26/1, Nghị viện dự kiến sẽ tổ chức bỏ phiếu về việc dỡ bỏ thuế đối với hàng công nghiệp Mỹ – một yếu tố then chốt trong thỏa thuận. Đồng thời, Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ việc Trump đe dọa áp thuế, nhấn mạnh nguy cơ “vòng xoáy nguy hiểm” và suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Trong khi các nhà lãnh đạo châu Âu đang tìm kiếm giải pháp ngoại giao, khả năng áp dụng “Bazooka” cho thấy EU không ngại sử dụng biện pháp mạnh mẽ để bảo vệ lợi ích thương mại của mình.
Nhìn chung, nếu không có bước đi thương lượng nào, việc áp dụng thuế trả đũa và công cụ “Bazooka” có thể làm trầm trọng thêm căng thẳng thương mại giữa hai bên, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
