Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội – Từ sự kiện văn hoá đến nền tảng kết nối

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đang chuyển mình thành một môi trường kết nối, đóng vai trò cốt lõi trong việc xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững.

Vào ngày 11/1, tại Nhà Bát Giác (Vườn hoa Lý Thái Tổ), Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội cùng Tạp chí Kiến trúc đã tổ chức buổi tọa đàm “Từ lễ hội thường niên đến hệ sinh thái sáng tạo đô thị”. Sự kiện quy tụ các nhà quản lý, nghệ sĩ, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và đại diện các tổ chức xã hội, nhằm định hướng chiến lược cho lễ hội trong giai đoạn 2026‑2028.

Những quan điểm nổi bật từ các chuyên gia

Bà Bùi Thị Hương Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý di sản văn hoá, nhấn mạnh rằng lễ hội đang “bám sát thực tế và chuẩn mực UNESCO”, đồng thời đặt cộng đồng là nguồn lực chủ chốt. Theo bà, việc chuyển đổi từ một sự kiện hàng năm sang nền tảng kết nối sẽ tạo điều kiện cho việc hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững của Hà Nội.

TS. Nguyễn Thị Thu Hà – đại diện Trung tâm Công nghiệp Văn hoá, Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch quốc gia – lưu ý rằng hệ sinh thái sáng tạo không thể tồn tại độc lập; nó cần một mạng lưới hữu cơ giữa các chủ thể sáng tạo, cơ chế chính sách và các dự án thực tiễn. Hà Nội đã có “cơ sở âm thầm” hoạt động trong vài thập kỷ và đang dần trở nên mạnh mẽ hơn.

Bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban Văn hoá UNESCO Việt Nam, cho rằng trong 4‑5 năm qua thành phố đã “gắn lễ hội với công nghiệp văn hoá” và mở rộng không gian sáng tạo. Tuy nhiên, lễ hội cần được xem như một nền tảng giáo dục phi chính thức và một “bãi thử” cho các ý tưởng mới.

Thách thức: Hạ tầng sáng tạo còn thiếu

Giám tuyển nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn so sánh: “Muốn xây dựng một platform chuẩn quốc tế, cần có đường băng để cất cánh”. Ông chỉ ra rằng các liên hoan quốc tế thường có không gian vật lý cố định – một “bãi đáp” cho nghệ sĩ và nhà sáng tạo. Ở Việt Nam, thiếu vắng những trung tâm này khiến các ý tưởng lớn gặp khó khăn trong việc hiện thực hoá.

Giải pháp đề xuất cho hệ sinh thái sáng tạo

• Tạo trung tâm công nghiệp văn hoá với không gian cố định, mở cửa cho mọi nhóm, kể cả những cộng đồng yếu thế.
• Phát triển hạ tầng hỗ trợ – studio, phòng trưng bày, phòng thí nghiệm sáng tạo và mạng lưới kết nối số.
• Bảo tồn di sản phù hợp với xu hướng sáng tạo, đồng thời quy hoạch không gian đô thị linh hoạt.
• Khuyến khích chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hoá‑sáng tạo.
• Xây dựng chương trình giáo dục phi chính thức, thu hút công dân tham gia và “đổi mới” đô thị.

Những đề xuất này không chỉ giải quyết vấn đề hạ tầng, mà còn thúc đẩy giá trị văn hoá, kinh tế và xã hội, biến Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội thành một công cụ thực tiễn để xây dựng đô thị thông minh và bền vững.

Ngọc Phương