Nội dung chính
Sơ cứu đột quỵ tại nhà: 4 NÊN & 5 TRÁNH để tăng cơ hội sống sót
Đột quỵ xảy ra bất ngờ, mỗi giây trôi qua có thể khiến 32.000 tế bào não không thể phục hồi. Như bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng (Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh, “thời gian là não”. Vì vậy, khi gặp người có dấu hiệu nghi ngờ – méo miệng, yếu tay chân, nói ngọng (theo chuẩn FAST) – việc giữ bình tĩnh và thực hiện đúng quy trình sơ cứu là yếu tố quyết định.
1. GỌI CẤP CỨU 115 NGAY LẬP TỨC
Khi gọi, thông báo rõ “nghi ngờ đột quỵ” để lực lượng y tế chuẩn bị xe cứu thương và lộ trình ưu tiên. Nếu có thể, đưa bệnh nhân tới bệnh viện có trung tâm điều trị đột quỵ chuyên sâu nhanh nhất.
2. ĐẶT BỆNH NHÂN Ở TƯ THẾ AN TOÀN
- Nếu bệnh nhân còn tỉnh, để nằm trên bề mặt phẳng, nâng đầu khoảng 30° để giảm áp lực lên não.
- Nếu hôn mê hoặc có nguy cơ nôn, đặt bệnh nhân nghiêng sang một bên (tư thế hồi sức) để tránh chất nôn vào đường thở.
- Nới lỏng quần áo, thắt lưng, cà vạt để bệnh nhân thở dễ dàng.
3. GHI NHỚ THỜI ĐIỂM KHỞI PHÁT
Ghi lại thời gian xuất hiện triệu chứng đầu tiên – thông tin này giúp bác sĩ quyết định liệu có thể dùng thuốc tiêu sợi huyết (trong vòng 4,5 giờ) hoặc can thiệp lấy huyết khối.
4. ĐẢM BẢO ĐƯỜNG THỞ THÔNG THOÁNG
Tháo răng giả, nếu có, và dùng khăn sạch quấn vào ngón tay để làm sạch đờm, chất nôn trong miệng.
5. 5 HÀNH ĐỘNG CẦN TRÁNH
- Không cho ăn uống, không cho thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp.
- Không tự ý dùng thuốc hay thuốc dân gian chưa được chỉ định.
- Không thực hiện châm cứu, chích máu ở đầu ngón tay – không có bằng chứng y học.
- Không chờ “tự hồi lại”; triệu chứng có thể giảm nhẹ nhưng có thể xấu đi nhanh chóng.
- Không tự lái xe máy chở bệnh nhân; nếu không có xe cấp cứu, nên dùng ôtô hoặc taxi, cố định bệnh nhân an toàn.

Áp dụng đúng “4 NÊN – 5 TRÁNH” không chỉ giảm nguy cơ biến chứng mà còn tăng khả năng hồi phục chức năng. Nhớ: Bình tĩnh – Nằm nghiêng – Gọi cấp cứu – Ghi lại thời gian khởi phát.
Hãy chia sẻ hướng dẫn này cho gia đình và người thân để mọi người đều sẵn sàng ứng phó khi cần.