Cùng với “nóng” của lãi suất huy động, các ngân hàng đã điều chỉnh mạnh lãi suất cho vay sau giai đoạn trầm lắng, tạo ra một làn sóng mới trên thị trường tài chính.
Lãi suất cho vay “nóng” trở lại
Theo dữ liệu của PV Dân Việt, Vietcombank đã nâng lãi suất cho vay trung bình lên 5,8%/năm – mức tăng liên tiếp trong hai tháng. Trước đó, ngân hàng duy trì mức 5,6% trong thời gian dài, rồi tăng lên 5,7% vào tháng 11/2025 và tiếp tục tăng 0,1% trong tháng 12.
Tại BIDV, lãi suất trung bình tăng lên 5,6%/năm, so với mức 5,47‑5,48%/năm trước đó. Khoảng chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay trung bình hiện dao động quanh 2,5%.
Một số ngân hàng thương mại khác cũng đã điều chỉnh đáng kể: LPBank nâng mức cho vay lên 10,5%/năm từ tháng 12/2025, Nam Á Bank áp dụng mức cơ sở khoảng 9,7%/năm, và GPBank đưa lãi suất lên tới 12,7%/năm trong 24 tháng đầu.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 khoảng 15%, tương đương 3,4 triệu tỷ đồng sẽ được bơm vào nền kinh tế. Mặc dù tốc độ này thấp hơn năm 2025, NHNN vẫn nhấn mạnh việc duy trì chính sách linh hoạt để kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
Trong bối cảnh này, bất động sản chịu áp lực lớn nhất. Nhiều ngân hàng đã đẩy lãi suất vay bất động sản lên mức 12‑14%/năm, và một ngân hàng quốc doanh đã ghi nhận mức tối thiểu 14%/năm cho các khoản vay mới.
Ví dụ cụ thể về cho vay mua nhà: TPBank 8%/năm cố định trong 12 tháng đầu (biên độ 3,3%/năm các kỳ tiếp theo), BIDV 9%/năm trong 18 tháng đầu, SeaBank 8,5%/năm cho vay mua nhà, ô tô, sửa nhà, và OCB 8,29%/năm cho khách hàng cá nhân.
Những dự báo này không phải bất ngờ. Lãi suất huy động đã tăng lên tới 7%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, và một số ngân hàng còn đạt 8‑9%/năm, tạo ra áp lực lên lãi suất cho vay.
Chuyên gia cho rằng đây là hiện tượng chu kỳ, phản ánh sức ép thanh khoản và chênh lệch cung‑cầu vốn. Theo số liệu NHNN, cuối năm 2025, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 19% trong khi huy động vốn chỉ tăng 14,1%, khiến các ngân hàng phải tăng lãi suất để thu hút tiền gửi.
Dự báo xu hướng lãi suất trong năm 2026
Các chuyên gia dự đoán xu hướng tăng lãi suất sẽ tiếp tục trong năm tới. SHS Research cho biết, từ năm 2026, thay đổi kỹ thuật liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi (LDR) sẽ loại bỏ tiền gửi của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu tính LDR, làm giảm khả năng hỗ trợ lãi suất thấp.
Do đó, các ngân hàng sẽ phải tìm nguồn vốn ổn định hơn, đặc biệt ở kỳ hạn trung và dài, khiến mức lãi suất trung‑dài hạn khó hạ nhiệt.
Theo ABCS, lãi suất huy động và cho vay sẽ duy trì ở mức cao trong quý I/2026 cho đến khi áp lực tỷ giá giảm và Fed hoàn tất việc lựa chọn người kế nhiệm Jerome Powell.
NHNN vẫn duy trì thái độ thận trọng, nhưng mục tiêu nới lỏng chính sách tiền tệ để đạt tăng trưởng tín dụng 15% năm 2026 sẽ kéo dài áp lực lên lãi suất và lạm phát.
VCBS dự báo lãi suất huy động trong nửa đầu năm 2026 có thể tăng thêm 30‑50 điểm cơ bản (bps) để đáp ứng nhu cầu vốn cho tín dụng sản xuất‑kinh doanh. Đến nửa cuối năm, mức tăng có thể tiếp tục 40‑50 bps, đồng thời tạo ra sự phân hóa mạnh giữa các ngân hàng.
Như vậy, mức lãi suất cho vay trung bình dự kiến sẽ tăng 50‑70 bps trong cả năm 2026, với sự chênh lệch rõ rệt giữa ngân hàng quốc doanh và ngân hàng tư nhân.
Ngân hàng quốc doanh, nhờ quy mô tiền gửi lớn và ổn định, có khả năng giảm lãi suất cho vay khoảng 20‑30 bps để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, phù hợp với định hướng của Chính phủ.
Ngược lại, các ngân hàng thương mại tư nhân, đặc biệt những ngân hàng có tỷ lệ vốn ngắn hạn cao, có thể phải tăng lãi suất cho vay từ 30‑100 bps, tùy thuộc vào ngành nghề và phân khúc khách hàng.
Đối với những ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao hoặc có khả năng vay vốn ngoại tệ qua các khoản vay hợp vốn quốc tế, áp lực tăng lãi suất sẽ nhẹ hơn, tạo ra “vùng đệm” trong cuộc đua lãi suất.
