Nội dung chính
Ngày 1/1/2026, doanh thu 1 tỷ đồng trở thành rào cản mới buộc mọi shop online phải xuất hóa đơn điện tử cho từng đơn hàng. Quy định này đang gây chấn động cả cộng đồng bán hàng trực tuyến, từ những người bán hàng xách tay cho tới các doanh nghiệp thương mại điện tử lớn.
Quy định mới và phạm vi áp dụng
Theo Luật Quản lý thuế sửa đổi (hiệu lực từ 1/1/2026), mọi hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh thương mại điện tử có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải thực hiện chế độ kế toán, lưu trữ chứng từ đầy đủ và xuất hóa đơn điện tử cho từng đơn bán ra. Đây là “cú đấm thép” vào mô hình kinh doanh online tự phát, vốn dựa vào nguồn hàng tiểu ngạch và thiếu chứng từ.
Ai phải tuân thủ?
Áp dụng cho tất cả các shop bán hàng thời trang, phụ kiện, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ gia dụng… nếu doanh thu năm tài chính đạt hoặc vượt 1 tỷ đồng. Không phân biệt quy mô, ngành hàng hay kênh bán hàng (sàn thương mại điện tử, website riêng, mạng xã hội).
Câu chuyện thực tế: Chị Thanh – “tay to” trong lĩnh vực xách tay
Chị Thanh, một người bán mỹ phẩm và thực phẩm chức năng xách tay tại Hà Đông, Hà Nội, chia sẻ: “Mình đang đẩy nốt các mã hàng xách tay, chấp nhận cắt lãi, thậm chí lỗ nhẹ để hàng đi nhanh. Hàng nhập về theo tiểu ngạch, không có hóa đơn đầu vào. Khi luật siết chặt, doanh thu trên 1 tỷ đồng buộc xuất hóa đơn từng đơn lẻ, mình không biết giải trình thế nào.”
Để tránh rủi ro, chị Thanh dự định chuyển sang nhập khẩu chính ngạch trong năm tới, dù biết rằng lợi nhuận sẽ mỏng hơn và thuế sẽ cao hơn. “Nếu không thay đổi, mình sẽ không tồn tại được,” chị thốt lên.
Rào cản lớn nhất: Hóa đơn đầu vào
Phần lớn các shop online nhập hàng từ tiểu ngạch, chợ đầu mối hoặc mua xách tay. Những nguồn hàng này thường không có chứng từ hợp pháp, dẫn đến bài toán “không có hóa đơn đầu vào, không thể xuất hóa đơn đầu ra”.
Quan điểm pháp lý
Luật sư Lê Hiếu (Công ty Luật Hiếu Hùng) giải thích: “Theo Luật Quản lý thuế 2019 (sửa đổi 2024), không có cơ chế hồi tố để hợp thức hóa hóa đơn đầu vào đã mua trong quá khứ. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể khai báo trung thực, lập biên bản kiểm kê, bảng kê chi tiết và gửi văn bản giải trình tới Chi cục Thuế trước 1/1/2026. Đây là tấm khiên pháp lý tránh bị xem là che giấu doanh thu.”
Chi phí vận hành và áp lực tài chính
Khi mỗi đơn hàng, dù chỉ vài chục nghìn đồng, cũng phải xuất hóa đơn điện tử, chi phí kế toán, phần mềm, và phí sàn tăng lên đáng kể. Một shop đạt doanh thu 1 tỷ đồng có thể xử lý hàng nghìn đơn hàng mỗi năm, đòi hỏi nhân lực và hệ thống quản lý mạnh mẽ.
“Trước đây chỉ lo đóng hàng, tiền về túi là xong. Giờ mỗi đơn hàng phải xuất hóa đơn điện tử, thuê kế toán không còn đủ chi phí vì biên lợi nhuận rất mỏng,” một người bán ẩn danh chia sẻ trong nhóm cộng đồng bán hàng online.
Phân tích kinh tế
Luật sư Lê Hiếu nhận định: “Áp dụng mức ngưỡng chung 1 tỷ đồng cho mọi ngành hàng không hợp lý. Hàng điện tử, vật tư có lợi nhuận thấp hơn so với dịch vụ, nên gánh nặng chi phí không tương xứng có thể bóp nghẹt các doanh nghiệp nhỏ.” Ông đề xuất cơ quan thuế nên phân nhóm ngành hoặc điều chỉnh ngưỡng doanh thu linh hoạt.
Giải pháp thực tiễn cho các chủ shop
- Kiểm kê hàng tồn không có hóa đơn: Lập biên bản kiểm kê, bảng kê chi tiết, sao kê ngân hàng, biên nhận mua hàng và gửi giải trình tới cơ quan thuế.
- Chuyển sang nguồn hàng chính ngạch: Dù chi phí nhập cao hơn, nhưng có chứng từ hợp pháp, giảm rủi ro pháp lý và dễ dàng xuất hóa đơn.
- Áp dụng phần mềm kế toán tự động: Giúp tạo hóa đơn điện tử nhanh chóng, đồng bộ với sàn thương mại điện tử, giảm chi phí nhân công.
- Đàm phán giảm phí sàn: Nhiều sàn đang xem xét giảm phí giao dịch cho các shop có doanh thu dưới mức ngưỡng mới để duy trì sức cạnh tranh.
Hậu quả trên giá bán và trải nghiệm khách hàng
Với chi phí thuế và vận hành tăng, nhiều shop bắt đầu tăng giá nhẹ hoặc giảm các chương trình khuyến mãi. Chị Hiền, một khách hàng thường xuyên mua sắm online, nhận xét: “Giá một chút tăng, nhưng mình cảm thấy yên tâm hơn vì có hóa đơn, biết rõ nguồn gốc hàng hóa.”
Nhìn về phía trước
Quy định mới là bước đi cần thiết để lành mạnh hoá thị trường thương mại điện tử, tạo công bằng giữa kinh doanh online và offline. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nó sẽ gây ra một cuộc thanh lọc khốc liệt. Những shop không kịp chuyển đổi mô hình, không đủ năng lực quản trị tài chính và không có nguồn hàng hợp pháp sẽ buộc phải rời bỏ cuộc chơi.
Thời gian từ nay đến 1/1/2026 không còn là lúc để kêu ca trên mạng xã hội, mà là “thời điểm vàng” để tái cấu trúc mô hình kinh doanh, minh bạch hoá dòng tiền và chuẩn bị cho một môi trường thuế minh bạch hơn.
