Trong nỗ lực thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực công nghiệp, tỉnh Thái Nguyên đang tích cực thu hút đầu tư, đồng thời tập trung nguồn lực để phát triển hạ tầng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án quy mô lớn. Tuy nhiên, trong bối cảnh các địa phương trên địa bàn tỉnh đang gấp rút thực hiện công tác giải phóng mặt bằng để triển khai loạt dự án vào quý III/2025, một vấn đề đáng lo ngại đã xuất hiện.
Nhiều hộ dân đã lợi dụng thời điểm này để tiến hành xây dựng trái phép, với mục đích kê khai đền bù. Tình trạng này đã trở nên phổ biến khi các hộ dân tiến hành xây dựng ồ ạt, thậm chí có hộ xây dựng trong đêm để hoàn thành công trình, khiến chính quyền địa phương không kịp ngăn chặn. Ông Lê Thanh Sơn, Chủ tịch UBND xã Điềm Thụy, cho biết: “Có hộ dân chỉ mất một buổi sáng để dựng xong công trình tạm. Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng xây dựng trái phép sẽ còn lan rộng.”
Tình trạng xây dựng trái phép đã được ghi nhận tại nhiều khu vực, trong đó có phường Vạn Xuân và phường Phổ Yên, nơi hàng loạt công trình, chuồng trại, bể phốt, mái tôn được dựng lên. Trước tình trạng này, chính quyền địa phương đã phải lập biên bản yêu cầu dừng thi công đối với các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, một số hộ dân vẫn cố tình xây dựng thêm, với lý do không nắm rõ thông tin quy hoạch hoặc chỉ dựng tạm để phục vụ sinh hoạt.
Thế nhưng, thực tế cho thấy việc cố tình xây dựng trái phép là có ý đồ trục lợi. Một người dân địa phương cho biết: “Không ít người dân có tâm lý tranh thủ dự án đang chờ triển khai rồi xây dựng thêm để nhận tiền đền bù. Tôi mong sẽ có biện pháp xử lý dứt điểm, không để tình trạng vi phạm tiếp diễn công khai như hiện nay”. Việc cố tình xây dựng trái phép không chỉ gây khó khăn trong việc bồi thường mà còn ảnh hưởng đến việc thực hiện triển khai các dự án đầu tư.
Nhà nước cần đảm bảo công bằng, đúng đối tượng khi đền bù, giải tỏa, bồi thường tài sản trên đất cho người dân. Không thể chi tiền để trả cho những trường hợp gian dối, thậm chí là có hành vi vi phạm pháp luật. Vấn đề đặt ra là phải ngăn chặn, xử lý các trường hợp xây dựng trái phép. Hộ dân nào xây dựng trái phép, lực lượng chức năng cần lập biên bản xử phạt ngay lập tức.
Cần căn cứ quy hoạch hiện tại để quản lý, sử dụng công cụ hỗ trợ ghi hình như quay flycam để phát hiện xây dựng trái phép. Chính sách đền bù, bồi thường cho dân là phải đúng đối tượng, không thể lãng phí ngân sách cho những kẻ cố tình trục lợi. Nếu làm nghiêm thì không thể có người dân nào làm sai được. Nếu cố tình xây dựng trái phép, thì cương quyết cưỡng chế, không bồi thường.