Nội dung chính
Phát hiện sớm là chìa khóa giảm thiểu nguy cơ tử vong do ung thư – hãy chú ý những thay đổi bất thường ở cổ ngay hôm nay.
Theo bác sĩ Nguyễn Đình Toàn, Phòng khám Tai Mũi Họng Đông Đô, dù có nhiều phương pháp điều trị hiện đại như phẫu thuật, hoá trị, xạ trị, điều trị đích hay miễn dịch, nhưng phát hiện sớm vẫn là vũ khí hiệu quả nhất để giảm chi phí, nâng cao tỷ lệ sống và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Vùng cổ là khu vực tập trung hạch bạch huyết, tuyến giáp và các cấu trúc quan trọng; bất kỳ biến đổi nào ở đây thường phản ánh những thay đổi nội tại của cơ thể. Dưới đây là những dấu hiệu cần cảnh giác.
1. Khối u hoặc hạch bất thường ở cổ
Ung thư thường xuất hiện dưới dạng khối cứng, không đau, tăng dần kích thước và không giảm trong vòng 2‑3 tuần. Khối này có thể là hạch bạch huyết phản ứng, u lành tính, hoặc nguy cơ ung thư vùng đầu‑cổ và ung thư di căn.
Người bệnh nên đến cơ sở y tế để thực hiện siêu âm, chụp CT hoặc sinh thiết nhằm xác định bản chất khối u, tránh tự chẩn đoán sai.
Xuất hiện khối u hoặc hạch bất thường ở cổ, cần lưu ý.
2. Thay đổi màu da vùng cổ
Một số người nhầm lẫn da sẫm màu ở cổ là dấu hiệu ung thư. Thực tế, da sẫm thường liên quan tới rối loạn chuyển hoá – như kháng insulin, béo phì, tiểu đường (gọi là “gai đen”).
Tuy nhiên, nếu màu da thay đổi nhanh chóng, kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, hoặc xuất hiện hạch bất thường, việc khám sớm vẫn rất cần thiết để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng.
3. Nổi hạch kèm đau, khàn tiếng, khó nuốt
Khi khối u lớn lên, chúng có thể chèn ép dây thanh quản, thực quản hoặc dây thần kinh, gây khàn tiếng kéo dài, cảm giác vướng, khó nuốt, đau cổ lan tới tai, hàm, thậm chí khó thở.
Những triệu chứng này cũng xuất hiện trong viêm nhiễm, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tai mũi họng, nhưng nếu kéo dài hơn 2‑3 tuần, đặc biệt ở người trung niên, hút thuốc, uống rượu hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư, hãy đến khám ngay.
4. Phòng tránh ung thư – tầm soát định kỳ
Theo WHO, ung thư là nguyên nhân gây tử vong thứ hai toàn cầu. Nghiên cứu cho thấy phát hiện sớm có thể tăng tỷ lệ sống 5 năm lên tới 30‑40%. Người từ 40 tuổi trở lên nên thực hiện khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm.
Đối với những người có yếu tố nguy cơ cao (gia đình có tiền sử ung thư, hút thuốc lâu năm, tiền ung thư…), nên tham gia các chương trình sàng lọc chuyên biệt như: ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng, gan, phổi.
5. Chế độ ăn uống và lối sống khoa học
Thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thịt đỏ, rượu bia làm tăng nguy cơ ung thư lên tới 20‑30% (theo nghiên cứu của Hiệp hội Ung thư Mỹ, 2021). Ngược lại, chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế muối, đường và chất béo bão hòa giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Kết hợp vận động thường xuyên – ít nhất 150 phút hoạt động vừa phải mỗi tuần – là yếu tố quan trọng hỗ trợ hệ miễn dịch.
6. Giữ tinh thần cân bằng
Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ và làm việc quá sức không trực tiếp gây ung thư, nhưng chúng làm suy giảm hệ miễn dịch, giảm khả năng tự điều chỉnh của cơ thể. Duy trì tinh thần ổn định, nghỉ ngơi đầy đủ, chia sẻ cảm xúc và duy trì các mối quan hệ tích cực sẽ giúp cơ thể chống lại bệnh tật tốt hơn.
Hãy lắng nghe cơ thể mình – nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào trên, đừng chần chừ mà đặt lịch khám ngay hôm nay.
