Nội dung chính
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quyết định cho ngành ô tô Việt Nam khi các quyết sách không còn trung lập mà tập trung mạnh vào việc thúc đẩy giao thông xanh và giảm dần phụ thuộc vào xe chạy xăng. Các doanh nghiệp không kịp thích ứng sẽ gặp nguy cơ bị loại bỏ khỏi thị trường.
1. Ưu đãi trước bạ cho xe điện: “Đòn bẩy” mạnh nhất 2025
Chính phủ quyết định miễn 100% phí trước bạ cho xe điện mới đăng ký đến hết tháng 2/2027. Với mức phí thông thường dao động 10‑12% giá trị xe, người mua xe điện có thể tiết kiệm từ 50 đến hơn 100 triệu đồng so với xe xăng cùng phân khúc. Đây là ưu đãi dài hạn, tạo nền tảng giá ổn định và tăng niềm tin người tiêu dùng.
2. Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) ưu đãi cho xe điện và hybrid
Theo Thông tư 219/2025/TT-BTC, mức thuế TTĐB cho xe điện giảm còn 5% so với 30% của xe xăng, trong khi xe hybrid được áp dụng 15%. Điều này buộc các nhà sản xuất phải điều chỉnh danh mục sản phẩm, tăng tỷ lệ xe điện trong danh mục để duy trì sức cạnh tranh.
3. Siết tiêu chuẩn khí thải Euro 5 → Euro 6
Cơ quan môi trường đặt ra tiêu chuẩn Euro 5 bắt buộc từ tháng 7/2025, nâng lên Euro 6 cho tất cả xe mới sản xuất sau năm 2026. Chi phí bổ sung cho công nghệ giảm khí thải làm tăng giá xe xăng truyền thống, trong khi xe điện và hybrid hưởng lợi gián tiếp.
4. Cam kết Net Zero 2050 – Khung pháp lý cho mọi chính sách
Chính phủ đã đưa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 vào Luật Phát thải khí nhà kính 2025. Ngành ô tô được xếp vào trụ cột quan trọng, khiến điện hóa trở thành yêu cầu bắt buộc cho mọi nhà sản xuất muốn tồn tại lâu dài.
5. Hạ tầng trạm sạc được khuyến khích mở rộng
Quyết định 45/2025/QĐ‑BT cho phép lắp đặt trạm sạc tại chung cư, bãi đỗ và trung tâm thương mại với ưu đãi thuế đất và hỗ trợ vay ngân hàng. Tính đến cuối 2025, dự kiến sẽ có hơn 3.500 điểm sạc công cộng trên toàn quốc, giảm đáng kể lo ngại về “phạm vi hành trình” của người tiêu dùng.
6. Không gia hạn ưu đãi phí trước bạ cho xe xăng lắp ráp trong nước
Chính phủ ngừng áp dụng ưu đãi 50% phí trước bạ cho xe xăng lắp ráp nội địa từ tháng 1/2025, đồng thời không kéo dài ưu đãi cho các mô hình CKD. Xe xăng phải đối mặt với mức phí đầy đủ, gây áp lực giá và giảm sức cạnh tranh so với xe nhập khẩu và xe điện.
7. Chính sách ưu tiên xe điện cho lĩnh vực vận tải thương mại
Nhiều tỉnh thành cho phép thuế môi trường ưu đãi 30% cho taxi điện và hạn chế đăng ký xe xăng mới trong dịch vụ taxi. Các doanh nghiệp vận tải nhanh chóng chuyển sang xe điện để tận dụng chi phí vận hành thấp và thời gian hoàn vốn 2‑3 năm.
8. Thúc đẩy nội địa hoá linh kiện điện, pin và động cơ điện
Chương trình “Made in Vietnam – EV” 2025 đặt mục tiêu nội địa hoá 70% linh kiện pin và 60% động cơ điện vào năm 2030. Các quỹ hỗ trợ công nghệ được mở rộng, thu hút hơn 1,2 tỷ USD đầu tư nước ngoài vào các nhà máy sản xuất pin trong nước.
9. Tín dụng xanh – Dòng vốn ưu đãi cho dự án xanh
Ngân hàng Nhà nước quy định mức lãi suất ưu đãi 3,5% cho khoản vay tài trợ dự án xe điện, hạ tầng sạc và sản xuất pin, trong khi các dự án có mức phát thải cao sẽ chịu lãi suất tối thiểu 6,5%. Điều này định hướng luồng vốn về phía các dự án thân môi trường.
10. Quản lý phát thải đô thị – Lợi thế “mềm” cho xe điện
Thành phố Hà Nội và TP.HCM công bố quy hoạch giảm 30% lượng CO₂ giao thông vào năm 2030, ưu tiên cấp phép cho các dự án xe điện và hạn chế mở rộng khu vực dành cho xe xăng. Các biện pháp này tạo ra môi trường pháp lý “mềm” giúp xe điện dễ dàng tiếp cận các khu vực ưu tiên.
Nhìn chung, năm 2025 chứng kiến việc nhà nước chuyển từ vai trò quan sát sang người viết luật chơi, hướng mạnh mẽ tới một hệ sinh thái ô tô xanh, bền vững. Xe điện trở thành trung tâm, trong khi xe xăng dần bị thu hẹp. Người tiêu dùng và môi trường sẽ là những người thắng cuộc trong kịch bản mới này.
